← Bhagavad Gītā
Chapter 18
मोक्षसंन्यासयोगःMokṣa Sanyāsa Yoga — 78 verses
18.1arjuna uvāca .18.2śrībhagavānuvāca .18.3tyājyaṃ doṣavadityeke karma prāhurmanīṣiṇaḥ .18.4niścayaṃ śṛṇu me tatra tyāge bharatasattama .18.5yajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryameva tat .18.6etānyapi tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni ca .18.7niyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇo nopapadyate .18.8duḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajet .18.9kāryamityeva yatkarma niyataṃ kriyate.arjuna .18.10na dveṣṭyakuśalaṃ karma kuśale nānuṣajjate .18.11na hi dehabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśeṣataḥ .18.12aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam .18.13pañcaitāni mahābāho kāraṇāni nibodha me .18.14adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ ca pṛthagvidham .18.15śarīravāṅmanobhiryatkarma prārabhate naraḥ .18.16tatraivaṃ sati kartāramātmānaṃ kevalaṃ tu yaḥ .18.17yasya nāhaṃkṛto bhāvo buddhiryasya na lipyate .18.18jñānaṃ jñeyaṃ parijñātā trividhā karmacodanā .18.19jñānaṃ karma ca kartāca tridhaiva guṇabhedataḥ .18.20sarvabhūteṣu yenaikaṃ bhāvamavyayamīkṣate .18.21pṛthaktvena tu yajjñānaṃ nānābhāvānpṛthagvidhān .18.22yattu kṛtsnavadekasminkārye saktamahaitukam .18.23niyataṃ saṅgarahitamarāgadveṣataḥ kṛtam .18.24yattu kāmepsunā karma sāhaṃkāreṇa vā punaḥ .18.25anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapekṣya ca pauruṣam .18.26muktasaṅgo.anahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ .18.27rāgī karmaphalaprepsurlubdho hiṃsātmako.aśuciḥ .18.28ayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭho naiṣkṛtiko.alasaḥ .18.29buddherbhedaṃ dhṛteścaiva guṇatastrividhaṃ śṛṇu .18.30pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhaye .18.31yayā dharmamadharmaṃ ca kāryaṃ cākāryameva ca .18.32adharmaṃ dharmamiti yā manyate tamasāvṛtā .18.33dhṛtyā yayā dhārayate manaḥprāṇendriyakriyāḥ .18.34yayā tu dharmakāmārthāndhṛtyā dhārayate.arjuna .18.35yayā svapnaṃ bhayaṃ śokaṃ viṣādaṃ madameva ca .18.36sukhaṃ tvidānīṃ trividhaṃ śṛṇu me bharatarṣabha .18.37yattadagre viṣamiva pariṇāme.amṛtopamam .18.38viṣayendriyasaṃyogādyattadagre.amṛtopamam .18.39yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ .18.40na tadasti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā punaḥ .18.41brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parantapa .18.42śamo damastapaḥ śaucaṃ kṣāntirārjavameva ca .18.43śauryaṃ tejo dhṛtirdākṣyaṃ yuddhe cāpyapalāyanam .18.44kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam .18.45sve sve karmaṇyabhirataḥ saṃsiddhiṃ labhate naraḥ .18.46yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tatam .18.47śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt .18.48sahajaṃ karma kaunteya sadoṣamapi na tyajet .18.49asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspṛhaḥ .18.50siddhiṃ prāpto yathā brahma tathāpnoti nibodha me .18.51buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṃ niyamya ca .18.52viviktasevī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ .18.53ahaṃkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ parigraham .18.54brahmabhūtaḥ prasannātmā na śocati na kāṅkṣati .18.55bhaktyā māmabhijānāti yāvānyaścāsmi tattvataḥ .18.56sarvakarmāṇyapi sadā kurvāṇo madvyapāśrayaḥ .18.57cetasā sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya matparaḥ .18.58maccittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāttariṣyasi .18.59yadahaṃkāramāśritya na yotsya iti manyase .18.60svabhāvajena kaunteya nibaddhaḥ svena karmaṇā .18.61īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddeśe.arjuna tiṣṭhati .18.62tameva śaraṇaṃ gaccha sarvabhāvena bhārata .18.63iti te jñānamākhyātaṃ guhyādguhyataraṃ mayā .18.64sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śṛṇu me paramaṃ vacaḥ .18.65manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru .18.66sarvadharmānparityajya māmekaṃ śaraṇaṃ vraja .18.67idaṃ te nātapaskāya nābhaktāya kadācana .18.68ya idaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyati .18.69na ca tasmānmanuṣyeṣu kaścinme priyakṛttamaḥ .18.70adhyeṣyate ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayoḥ .18.71śraddhāvānanasūyaśca śṛṇuyādapi yo naraḥ .18.72kaccidetacchrutaṃ pārtha tvayaikāgreṇa cetasā .18.73arjuna uvāca .18.74sañjaya uvāca .18.75vyāsaprasādācchrutavānetadguhyamahaṃ param .18.76rājansaṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādamimamadbhutam .18.77tacca saṃsmṛtya saṃsmṛtya rūpamatyadbhutaṃ hareḥ .18.78yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ .